Genetisch gemanipuleerde maïs en soja verhogen misschien het risico op lever- en nierziekten bij proefdieren. Effecten bij mensen zijn totaal niet onderzocht.

Maandag, 2 april 2012.

Achtergrond: Bij nieuwe voedingsmiddelen is het moeilijk in te schatten of eventuele negatieve effecten op de gezondheid zullen gaan optreden. Ze zijn immers nieuw en daarom is er niks over bekend. Een inschatting van mogelijke negatieve effecten wordt vaak gebaseerd op het analyseren van bloedwaarden bij proefdieren die het nieuwe voedingsmiddel gedurende langere tijd hebben gegeten. Resultaten uit dit type onderzoek zijn echter controversieel en het is onduidelijk of gevonden effecten ook bij mensen zullen optreden.
Genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen zijn "aangepast" zodat ze pesticiden bevatten. Dit betekent dat ze beter bestand zijn tegen onkruidverdelgers of dat ze stoffen afgeven die insecten doden.

Over het wetenschappelijk onderzoek: Een groep onderzoekers zocht in de wetenschappelijke literatuur naar bestaand onderzoek over het effect van genetisch gemanipuleerde gewassen op de gezondheid bij proefdieren (1). Voorwaarde was dat de proefdieren het voedingsmiddel minstens 90 dagen moesten hebben gegeten. Ze vonden de gegevens uit 12 onderzoeken die gedaan zijn bij ratten en muizen. Al het onderzoek had betrekking op de consumptie van genetisch gemanipuleerde soja en maïs.

Resultaten onderzoek: Wat opvalt is dat het eerste onderzoek pas werd gepubliceerd in 2004. Dit is meer dan 10 jaar nadat de genetisch gemanipuleerde voeding voor het eerst commercieel werd verkocht. De onderzoekers noemden de volgende effecten in proefdieren:

  • Een onderzoek liet zien dat genetisch gemanipuleerde soja de structuur van de lever veranderde bij muizen, wat duidde op een verandering in het metabolisme. Een onderzoek bij ratten liet ook een mogelijke verandering in het metabolisme zien. Dit keer na consumptie van maïs.
  • Een onderzoek bij ratten liet zien dat de nieren het bloed niet meer goed filterden na consumptie van genetisch gemanipuleerde maïs. En een ander onderzoek liet zien dat het gewicht van de nieren afnam na consumptie van maïs. En een derde onderzoek liet een achteruitgang van een deel van de nieren zien na consumptie van maïs.
  • Tenslotte voerden de onderzoekers een zgn. meta-analyse uit, waarbij de effecten uit de verschillende onderzoeken op een hoop werden gegooid. De resultaten hieruit zijn te zien in de tabel hieronder. Verschillende bloedwaarden zijn onderzocht. De verwachting was dat afwijkingen van de organen zouden optreden bij 5% van de bloedwaarden, wat zou duiden op "toeval". De bloedwaarden lieten echter zien dat 9% van de bloedwaarden afweken van de verwachte waarden.
    Twee waarden weken significant af. Verstoorde waarden werden gevonden voor de lever van vrouwelijke proefdieren en voor de nieren van mannelijke proefdieren.



Conclusie: De gevonden effecten zouden mogelijk een teken kunnnen zijn voor het begin van chronische ziekten in de lever en de nieren. De onderzoekers benadrukken echter dat de meeste onderzoeken slecht 90 dagen duurden. En dat zo'n onderzoeksperiode niet volstaat om te evalueren of daadwerkelijk chronische vergiftigingsverschijnselen zijn opgetreden.

Mijn mening: Ik mag altijd graag benadrukken dat resultaten bij proefdieren geen betrouwbare voorspeller zijn voor mogelijke effecten bij mensen. Zelf kijk ik altijd eerst of relevant onderzoek is gedaan bij mensen. In dit geval is geen onderzoek gedaan bij mensen. En dit zal er mogelijk ook nooit komen. Indien genetisch gemanipuleerde gewassen een negatief effect hebben op de gezondheid, zullen we daar mogelijk pas over tientallen jaren achter komen.
Het onderzoek geeft wel een duidelijke aanwijzing dat je niet met zekerheid kunt zeggen dat genetisch gemanipuleerde soja en maïs veilig zijn. Een uitspraak over "veiligheid" kun je pas doen na veelvuldig onderzoek bij mensen. Het mag duidelijk zijn dat dit onderzoek er niet is.



|Referenties:
1) Séralini GE. Genetically modified crops safety assessments: present limits and possible improvements. Environmental Sciences Europe 2011, 23:10. doi:10.1186/2190-4715-23-10. Link.|