Verhoogt consumptie van melk de slijmvorming?

Zondag, 11 maart 2012.

Achtergrond: Veel ouders van kinderen met astma geven kun kinderen niet graag melk. Ze denken dat dit de symptomen van astma zal verhogen door een verhoogde vorming van slijm (1). Ook volwassenen met astma wordt soms afgeraden om melk te drinken (2). In het verleden is onderzoek gedaan in Australië waarin werd gekeken of het geloof dat melk de slijmvorming verhoogt, van invloed is op wat wordt ervaren na het melkdrinken (3). Er deden 169 personen mee aan het onderzoek. 70 deelnemers geloofden in deze theorie (gelovigen) en 99 deelnemers geloofden hier niet in (niet-gelovigen). Na het drinken van melk gaf 20% van de "gelovigen" aan dat ze last kregen met ademhalen, terwijl dit bij slechts 1% van de "niet-gelovigen" het geval was. Verder gaven meer "gelovigen" aan dat ze het idee hadden dat hun slijm dikker was geworden. In de groep "gelovigen" zaten meer mensen met aandoeningen van de ademhalingswegen.

Onderzoek naar het effect van zuivel op de vorming van slijm.
In 1948 is hier het eerste onderzoek al over gepubliceerd (4). Een arts keek binnen zijn praktijk of het aantal glazen melk dat werd gedronken bijdroeg aan klachten over slijmvorming bij zijn patiënten. Eerst werden 400 patiënten met bestaande aandoeningen van de ademhalingswegen van het onderzoek uitgesloten. Daarna bleven er 647 over voor het onderzoek. Het merendeel hiervan had aandoeningen aan de ogen. Het resultaat is te zien in de tabel hiernaast. Patiënten met een hogere consumptie van melk klaagden niet over meer slijmvorming dan patiënten met een lage consumptie. Maar binnen de groep mensen met bestaande allergiën (astma, netelroos en hooikoorts) gaven meer deelnemers met een hoge consumptie van melk (56%) aan dat ze last hadden van slijmvorming, dan deelnemers met een lage consumptie (36%).
Vervolgens werd bij 157 patiënten gekeken of consumptie van melk daadwerkelijk leidde tot een verhoogde slijmvorming. Dit was niet het geval.

In een ander onderzoek kregen 51 deelnemers een verkoudheidsvirus toegediend. Daarna werd gekeken naar effecten op de ademhalingswegen (5). Melk consumptie had geen effect op de hoeveelheid snot die uit de neus liep. In dit onderzoek werden symptomen ook vaker gerapporteerd door "gelovigen" in de hypothese dat melk slijmvorming veroorzaakt.

Geeft melk een ander effect dan sojamelk?
In 1993 keken 2 wetenschappers of sojamelk een ander effect gaf op het gevoel van slijmvorming dan koemelk (6). Het onderzoek vond plaats onder dezelfde 169 personen die ook deelnamen aan een eerder genoemd onderzoek (3). De deelnemers kregen 300 ml melk of een sojamelk placebo met exact dezelfde smaak en consistentie. Deelnemers gaven aan dat ze het idee hadden dat ze vaker moesten slikken (+ 31%) en dat het slijm dikker en vaster aanvoelde (+ 42%). Maar dit effect werd bij zowel koemelk als sojamelk ervaren.

Conclusie: Onderzoek laat zien dat personen, die "geloven" dat melk de slijmvorming verhoogt, vaker rapporteren dat ze last hebben van slijm na het drinken van melk dan personen die hier niet in geloven. Onderzoek laat ook zien dat het drinken van sojamelk net zo vaak leidt tot het idee dat het slijm "dikker" en "vaster" aanvoelt als het drinken van koemelk. Op basis hiervan zou je kunnen concluderen dat er geen bewijs is dat consumptie van koemelk de kans op problemen met de slijmvorming verhoogt. Dat bewijs lijkt er inderdaad niet te zijn, maar dat komt vooral door het gebrek aan onderzoek. Er zijn slechts een paar onderzoeken gedaan naar effecten bij gezonde personen en ik heb slechts één onderzoek kunnen vinden bij personen met astma. Er lijkt dus nog geen onderzoek gedaan te zijn bij andere personen met aandoeningen van de ademhalingswegen, zoals mensen met COPD of longkanker.



|Referenties:
1) Thiara G. Milk consumption and mucus production in children with asthma. Can Fam Physician. 2012 Feb;58(2):165-6. Link.
2) Wüthrich B. Milk consumption does not lead to mucus production or occurrence of asthma. J Am Coll Nutr. 2005 Dec;24(6 Suppl):547S-55S. Link.
3) Arney WK. The milk mucus belief: sensations associated with the belief and characteristics of believers. Appetite. 1993 Feb;20(1):53-60. Link.
4) Moose RM. DOES MILK "MAKE MUCUS"? Calif Med. 1948 Jan;68(1):31-2. Link.
5) Pinnock CB. Relationship between milk intake and mucus production in adult volunteers challenged with rhinovirus-2. Am Rev Respir Dis. 1990 Feb;141(2):352-6. Link.
6) Pinnock CB. The milk-mucus belief: sensory analysis comparing cow's milk and a soy placebo. Appetite. 1993 Feb;20(1):61-70. Link.|