Van rood vlees ga je eerder dood. In ieder geval als je in Amerika woont.

Vrijdag, 16 Maart 2012.

Achtergrond: Een paar dagen geleden lieten nieuwsberichten zien dat de consumptie van rood vlees de levensduur zou verkorten (1, 2). Met rood vlees wordt bedoeld: vlees van het varken, rund, of lam. Maar werd dit effect veroorzaakt door het rode vlees, of doordat mensen die rood vlees eten ongezonder zouden zijn?

De conclusie in de nieuwsberichten is gebaseerd op de resultaten uit een net gepubliceerd onderzoek (3). Het onderzoek beschreef de resultaten uit 2 Amerikaanse onderzoeksgroepen. Aan de onderzoeken deden 37.698 mannen en 83.644 vrouwen mee. Aan het begin van het onderzoek moesten de deelnemers gegevens over hun voeding en andere factoren invullen op een vragenlijst. Daarna werd steeds na 4 jaar opnieuw gevraagd een vragenlijst in te vullen. Tot nu toe zijn inmiddels 8.926 mannen en 15.000 vrouwen overleden. Mannen met een hoge consumptie van rood vlees hadden een 37% verhoogd risico op overlijden binnen de periode dat ze gevolgd werden (22 jaar). En vrouwen een 24% verhoogd risico (binnen 28 jaar). Het risico op overlijden aan hart- en vaatziekten en kanker steeg voor zowel mannen als vrouwen. De risico's stegen bij consumptie van onbewerkt rood vlees en bij bewerkt rood vlees (vooral worsten).

Gaan mensen die veel rood vlees eten, eerder dood door het vlees, of doordat ze ongezonder leven?
De wetenschappers die de onderzoeken leidden hebben ervoor gezorgd dat de kans zo klein mogelijk is dat andere factoren van invloed waren op het effect van rood vlees op de levensduur. Zo is o.a. rekening gehouden met de leeftijd, de body mass index, consumptie van alcohol, lichaamsbeweging, roken en bestaande aandoeningen die de kans op kanker of hart- en vaatziekten zouden kunnen verhogen. Tevens is rekening gehouden met de consumptie van caloriën, volkoren graanproducten, fruit en groenten, vis, gevogelte, noten, peulvruchten en zuivelproducten.
Na rekening te hebben gehouden met al deze factoren, veranderde het effect tussen rood vlees en de levensduur slechts minimaal. Dit duidt erop dat het effect mogelijk daadwerkelijk is veroorzaakt het vlees.
De onderzoeksgroepen werden verdeeld in 5 categoriën, gebaseerd op verschillen in de geconsumeerde hoeveelheid rood vlees. Wat opviel, was dat het risico op overlijden gestaag steeg met iedere toename in de consumptie van rood vlees, bij zowel mannen als vrouwen. Helaas voor de liefhebbers van rood vlees, maar ook dit is een sterke aanwijzing dat het vlees daadwerkelijk de oorzaak zou kunnen zijn van de kortere levensduur. Tenslotte keken de onderzoekers of verschillende soorten rood vlees een verschillend effect hadden op de levensduur. dit verschil werd niet gevonden. Alle 6 de soorten rood vlees verkortten de levensduur.

Dit is slechts één onderzoek. Wat zijn de resultaten uit andere onderzoeken?
Buiten het eerder genoemde onderzoek, zijn in het verleden resultaten uit nog 3 andere onderzoeksgroepen gepubliceerd (4-6). De resultaten uit alle onderzoeken zijn te zien in de tabel hieronder. In de kleinste onderzoeksgroep werd een significant beschermend effect gevonden (4). Maar in dit onderzoek overleden slechts 468 personen. In de andere 4 onderzoeksgroepen werd een significant verhoogd risico op overlijden gevonden door hoge consumptie van rood vlees. En in deze onderzoeken overleden maar liefst 99.156 personen.

Effect van rood vlees op het risico op overlijden.
AuteurNaam onderzoeksgroepDeelnemersAantal personen dat is overledenRisico op overlijden voor hoge- vergeleken met lage consumptie
4) Whiteman D (1999)Oxcheck Study10.522 manen en vrouwen468RR = 0.71 (0.55-0.92; geen P-waarde voor trend beschreven).
5) Kelemen LE (2005)Iowa Women's Health Study29.017 vrouwen3.978RR = 1.16 (1.02-1.32; P = 0.02).
6) Sinha R (2009)NIH-AARP Diet and Health Study322.263 mannen en 223.390 vrouwen47.976 mannen en 23.276 vrouwenMannen: HR = 1.31 (1.27-1.35; P = < 0.001).

Vrouwen: HR = 1.36 (1.30-1.43; P = < 0.001).
3) Pan A (2012)Nurses' Health Study83.644 vrouwen15.000HR = 1.24 (1.17-1.30; P = < 0.001).
3) Pan A (2012)Health Professionals Follow-up Study37.698 mannen8.926HR = 1.37 (1.27-1.47; P = < 0.001).


Is er nog hoop dat rood vlees het risico op overlijden tóch niet verhoogt?
Misschien wel. Zoals gezegd werd in 4 v.d. 5 onderzoeksgroepen een significant verhoogd risico op overlijden gevonden. Alle deelnemers hieraan kwamen uit de Verenigde Staten van Amerika. Het kleine onderzoeksgroepje waarin een beschermend effect werd gevonden, kwam uit Europa (Engeland).
In theorie is het dus nog mogelijk dat effecten in Europa anders zijn dan effecten in Amerika. Toekomstig onderzoek moet uitwijzen of rood vlees uit Europa een vergelijkbaar effect heeft als het vlees in Amerika.

Conclusie: Onderzoek laat zien dat rood vlees de levensduur verkort in 4 van de 5 onderzoeksgroepen. In deze onderzoeken overleden bijna 100.000 deelnemers. Er zijn geen aanwijzingen dat het effect van rood vlees werd veroorzaakt doordat consumenten hiervan ongezonder zouden zijn. Toch is er nog hoop: Het is onbekend of het negatieve effect van rood vlees ook wordt gevonden in Europese landen. De toekomst zal het uitwijzen.



|Referenties:
1) Editie NL (2012). 'Van rood vlees ga je veel eerder dood'. Geraadpleegd op 15 maart, 2012, van: Link.
2) NRC (2012). 'Rood vlees eten kan levensverwachting verkorten'. Geraadpleegd op 15 maart, 2012, van: Link.
3) Pan A. Red Meat Consumption and Mortality: Results From 2 Prospective Cohort Studies. Arch Intern Med. 2012 Mar 12. [Epub ahead of print] Link.
4) Whiteman D. Dietary questions as determinants of mortality: the OXCHECK experience. Public Health Nutr. 1999 Dec;2(4):477-87. Link.
5) Kelemen LE. Associations of dietary protein with disease and mortality in a prospective study of postmenopausal women. Am J Epidemiol. 2005 Feb 1;161(3):239-49. Link.
6) Sinha R. Meat intake and mortality: a prospective study of over half a million people. Arch Intern Med. 2009 Mar 23;169(6):562-71. Link.|