Verzadigd vet, onverzadigd vet, koolhydraten en hartziekten.

Dinsdag, 15 September 2009.

Doel van de studie: Een groep wetenschappers onderzocht het effect van energie-inname van enkelvoudig onverzadigde vetzuren, meervoudig onverzadigde vetzuren, en koolhydraten in relatie tot het risico op coronaire hartziekten. Het doel was duidelijk maken of energie van verzadigde vetzuren zou moeten worden vervangen door energie uit onverzadigde vetzuren of koolhydraten om hartziekten te voorkomen.

Opzet van de studie: Wetenschappers zochten in de literatuur naar prospectief onderzoek dat informatie gaf over de voorgenoemde variabelen. Artikelen moesten voldoen aan 3 criteria: 1) ≥ 150 incidenten van coronaire hartziekten, 2) beschikbaarheid van informatie over inname door het dieet, en 3) De methode om het dieet af te nemen moest zijn gecontroleerd.
Er werd informatie over 14 Amerikaanse en Europese onderzoeksgroepen gevonden. Hiervan gaven onderzoekers van 11 onderzoeksgroepen toestemming om hun data voor dit doel te gebruiken. De totale, gecombineerde onderzoeksgroep in deze analyse bestaat uit 344,696 personen, waarvan 71% vrouwen.
Een groot voordeel van deze analyse is het feit dat er maar liefst 6 onderzoeksgroepen zijn meegenomen waarvan in het verleden nog geen resultaten zijn gepubliceerd over vet in relatie tot coronaire hartziekten.

Resultaten voor mannen en vrouwen (tabel 1 + 2):

  • Enkelvoudig onverzadigde vetzuren: Het vervangen van verzadigde vetzuren door enkelvoudig onverzadigde vetzuren geeft - vooral voor mannen - een stijging in het aantal niet-fatale coronaire hartziekten. Verder zijn er geen effecten gevonden.
  • Meervoudig onverzadigde vetzuren: Het vervangen van verzadigde vetzuren door meervoudig onverzadigde vetzuren laat de kans op niet-fatale en fatale coronaire hartziekten dalen voor zowel mannen als vrouwen.
  • Koolhydraten: Het vervangen van verzadigde vetzuren door koolhydraten laat de kans op niet fatale coronaire hartziekten stijgen voor mannen. Verder zijn er geen effecten gevonden.

Tabel 1.
Model voor het vervangen van verzadigd vet door enkelvoudig onverzadigd vet (EOV), meervoudig onverzadigd vet (MOV), of koolhydraten (KH).
Effect op niet-fatale hartziekten (per 5 energie%):
Mannen & vrouwenVrouwenMannen
EOV: 1.19 (1.00-1.42).
MOV: 0.87 (0.77-0.97).
KH: 1.07 (1.01-1.14).
EOV: 1.15 (0.84-1.58).
MOV: 0.85 (0.68-1.06).
KH: 1.00 (0.89-1.12).
EOV: 1.23 (0.98-1.55).
MOV: 0.87 (0.76-1.01).
KH: 1.11 (1.02-1.20).


Tabel 2.
Model voor het vervangen van verzadigd vet door enkelvoudig onverzadigd vet (EOV), meervoudig onverzadigd vet (MOV), of koolhydraten (KH).
Effect op fatale hartziekten (per 5 energie%):
Mannen & vrouwenVrouwenMannen
EOV: 1.01 (0.73-1.41).
MOV: 0.74 (0.61-0.89).
KH: 0.96 (0.82-1.13).
EOV: 0.88 (0.51-1.54).
MOV: 0.61 (0.37-1.01).
KH: 0.86 (0.65-1.13).
EOV: 1.10 (0.71-1.69).
MOV: 0.80 (0.64-0.99).
KH: 1.03 (0.86-1.24).




Resultaten voor mannen en vrouwen, verdeeld in leeftijdscategorieën (tabel 3 + 4):

  • Enkelvoudig onverzadigde vetzuren: Het vervangen van verzadigde vetzuren door enkelvoudig onverzadigde vetzuren laat de kans op niet-fatale en fatale coronaire hartziekten stijgen voor mannen van 60 jaar of ouder. Ook voor mannen onder de 60 jaar is geen positief effect gevonden. Voor vrouwen zijn geen effecten gevonden.
  • Meervoudig onverzadigde vetzuren: Het vervangen van verzadigde vetzuren door meervoudig onverzadigde vetzuren laat de kans op fatale coronaire hartziekten dalen voor alle groepen, maar is alleen significant voor de groep vrouwen die jonger zijn dan 60 jaar. Het effect op niet-fatale coronaire hartziekten is zwakker en is alleen gevonden voor vrouwen jonger dan 60 jaar, en mannen van 60 jaar of ouder.
  • Koolhydraten: Het vervangen van verzadigde vetzuren door koolhydraten geeft een kleine stijging in het aantal niet-fatale coronaire hartziekten voor zowel mannen jonger dan 60 jaar, als voor mannen van 60 jaar of ouder. Verder zijn er geen effecten gevonden.

Tabel 3.
Model voor het vervangen van verzadigd vet door enkelvoudig onverzadigd vet (EOV), meervoudig onverzadigd vet (MOV), of koolhydraten (KH).
Effect op niet-fatale hartziekten, verdeeld door sexe en leeftijd (per 5 energie%):
Vrouwen, jonger dan 60 jaarVrouwen, 60 jaar of ouderMannen, jonger dan 60 jaarMannen, 60 jaar of ouder
EOV: 1.03 (0.73-1.44).
MOV: 0.73 (0.53-1.01).
KH: 0.98 (0.86-1.12).
EOV: 1.27 (0.74-2.17).
MOV: 1.22 (0.84-1.77).
KH: 1.09 (0.88-1.36).
EOV: 1.13 (0.74-1.72).
MOV: 0.90 (0.72-1.12).
KH: 1.12 (1.00-1.24).
EOV: 1.43 (1.04-1.96).
MOV: 0.81 (0.65-1.01).
KH: 1.14 (1.00-1.29).


Tabel 4.
Model voor het vervangen van verzadigd vet door enkelvoudig onverzadigd vet (EOV), meervoudig onverzadigd vet (MOV), of koolhydraten (KH).
Effect op fatale hartziekten, verdeeld door sexe en leeftijd (per 5 energie%):
Vrouwen, jonger dan 60 jaarVrouwen, 60 jaar of ouderMannen, jonger dan 60 jaarMannen, 60 jaar of ouder
EOV: 0.87 (0.32-2.39).
MOV: 0.49 (0.29-0.83).
KH: 0.91 (0.62-1.34).
EOV: 0.67 (0.34-1.32).
MOV: 0.73 (0.48-1.11).
KH: 0.80 (0.61-1.06).
EOV: 1.09 (0.74-1.62).
MOV: 0.83 (0.61-1.13).
KH: 1.08 (0.82-1.43).
EOV: 1.35 (0.80-2.25).
MOV: 0.78 (0.54-1.12).
KH: 1.03 (0.80-1.33).




Samenvatting:

  • Het vervangen van verzadigde vetzuren door meervoudig onverzadigde vetzuren lijkt de kans op fatale en niet-fatale coronaire hartziekten te laten dalen voor zowel mannen als vrouwen.
  • Het vervangen van verzadigde vetzuren door enkelvoudig onverzadigde vetzuren of koolhydraten lijkt geen effect te hebben op hartziekten voor vrouwen.
  • Het vervangen van verzadigde vetzuren door enkelvoudig onverzadigde vetzuren laat geen enkel positief effect zien op hartziekten (fataal en niet-fataal) voor zowel mannen jonger dan 60 jaar, als mannen van 60 jaar of ouder: De kans op niet-fatale coronaire hartziekten stijgt zelfs bij mannen van 60 jaar of ouder.
  • Het vervangen van verzadigde vetzuren door koolhydraten laat geen enkel positief effect zien op hartziekten (fataal en niet-fataal) voor zowel mannen jonger dan 60 jaar, als mannen van 60 jaar of ouder: De kans op niet-fatale coronaire hartziekten stijgt zelfs licht bij mannen in beide leeftijdscategorieën.


|Referentie: Jakobsen MU. Major types of dietary fat and risk of coronary heart disease: a pooled analysis of 11 cohort studies. Am J Clin Nutr. 2009 May;89(5):1425-32. Link.|