Geen verhoogde kans op kanker door lage consumptie van wijn:

Maandag, 30 Maart 2009.

Frans advies tot stoppen met drinken alcohol/wijn onterecht?

Vorige maand kwam in het nieuws dat het drinken van wijn de kans op kanker zou verhogen (1, 2). Dit effect zou al gevonden worden bij zeer lage consumptie, en kon oplopen tot een 168% verhoogd risico voor bepaalde vormen van kanker. De dailymail schreef dat de president van de INCA (Frans nationaal instituut voor kanker), stelde dat consumptie van kleine dagelijkse hoeveelheden zeer ongezond is, en voegde daaraan toe dat er geen enkele hoeveelheid consumptie is die wel goed is (1).
Het INCA heeft een brochure gepubliceerd die hier duidelijkheid over moet verschaffen (3).

1) Dit zijn de effecten van wijn zoals die door het INCA zijn gevonden (pagina 14-18 brochure):

Type kanker:% toename in risico op kanker per inname van 1 glas alcohol per dag:
Mond, keelholte en strottenhoofd168
Slokdarm28
Dikke darm en endeldarm9
Borst10

Zoals U ziet, stijgt de kans op 4 types kanker met 9 tot maar liefst 168% per consumptie van 1 glas alcohol per dag.
Daarbij wordt gesteld dat het hier niet uitmaakt wat voor soort alcohol U consumeert.

2) Op basis hiervan worden onder andere de volgende aanbevelingen gedaan:

  • Voor kankerpreventie wordt alcoholconsumptie afgeraden, ongeacht de vorm van alcohol die wordt geconsumeerd.
  • Mensen die geen alcohol drinken moet worden afgeraden hiermee te beginnen, omdat elke vorm van geregelde alcoholconsumptie een risico vormt.

3) Op de vraag of rode wijn beschermt tegen kanker wordt het volgende antwoord gegeven (pagina 47 brochure):
Geen enkele alcoholische drank, zelfs wijn, heeft een beschermend effect tegen kanker. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat alle alcoholische dranken, zonder uitzondering, het risico op verschillende vormen van kanker verhogen. De factor die het zwaarst weegt, is de hoeveelheid.


Nu zal ik de verschillende zwakheden van het "bewijs" onder de loep nemen:

1) Er is alleen gekeken naar het effect op het risico op kanker te krijgen.
Op zich vrij logisch voor een instituut wat zich bezighoudt met kanker, maar wat mager op enkel op basis daarvan aanbevelingen voor de gezondheid te doen. Een analyse van 34 studies laat echter zien dat de totale kans om te overlijden daalt bij matige inname van alcohol (4). Bij zowel mannen als vrouwen wordt een beschermend effect al gevonden bij inname van 0.5 glas per dag of minder. Daarna stijgt de kans op overlijden geleidelijk totdat deze langzaam groter wordt dan die van geheelonthouders (voor vrouwen bij meer dan 2.5 glazen per dag. voor mannen bij meer dan 4 glazen per dag).
Hier kunt U dat in een grafiekvorm zien.

2) Er is gekeken naar het risico per inname van 1 glas alcohol per dag. Dat is een "vrije vorm van interpreteren" van wetenschappelijk onderzoek die niet gebaseerd is op feitelijke cijfers zoals die zijn gevonden bij onderzoek binnen een populatie.
Ik geef U een voorbeeldje: Een Amerikaans onderzoek keek naar het effect van verschillende aspecten van ons dieet op de snelheid waarmee prostaatkanker zich verder ontwikkeld (5). Van 4 voedingsmiddelen werd een sterk effect gevonden bij verhoogde inname van 1 consumptie per dag. Daaruit zou je mogen concluderen dat deze effecten alleen nog maar sterker zouden worden indien wordt gekeken naar verhoogde inname van 2 consumpties per dag. Het tegengestelde gebeurde: alle effecten verdwenen bijna volledig...
En, zoals U bij punt 1 ziet, zal de kans om te overlijden bij inname van 1 glas alcohol juist dalen voor een geheelonthouder die 1 glas alcohol per dag gaat consumeren!

3) Er is alleen bewijs aangevoerd voor bepaalde vormen van kanker waar een verhoogd risico op is gevonden.
Je zou denken dat het beter is om te kijken naar het risico op kanker in zijn totaliteit. Onlangs zijn resultaten gepubliceerd van de grootste studie tot op heden die de relatie tussen kanker en alcohol onderzocht (6): Van meer dan 1,2 miljoen vrouwen kregen er na 7,2 jaar 68,775 kanker. Vrouwen met de hoogste alcohol consumptie (meer dan 2 glazen per dag) hadden een verhoogd risico op kanker in zijn totaliteit, en op o.a. kanker van de mond en keelholte, strottenhoofd, slokdarm, endeldarm, en borst. Bijna alle vormen kanker waarvan het INCA - in de tabel bovenin - aangeeft dat er verhoogde risico's voor bestaan.
Maar.....
Vrouwen die 1 tot 6 glazen alcohol per week dronken hadden een lager risico op kanker dan geheelonthouders. Er werd geen verschil gevonden tussen geheelonthouders en drinkers van 1-2 glazen per dag.
En.....
Vrouwen die 1-2 glazen alcohol per week dronken hadden een lager risico op kanker van o.a. de mond en keelholte, slokdarm, maag, lever, en longen dan geheelonthouders.
Ook andere studies vonden geen verhoogd risico op het overlijden aan kanker door lage consumptie van alcohol (7), of wijn (8).

Samenvatting: Het INCA baseert zijn aanbevelingen op bewijs voor een verhoogde kans op een beperkt aantal types kanker. Dit terwijl er zeer duidelijke aanwijzingen zijn dat door lichte tot matige consumptie de kans op het krijgen van kanker (alle types bij elkaar), of daaraan te overlijden, zeker niet stijgt. Verder zijn er zeer sterke aanwijzingen dat de kans op overlijden (alle oorzaken bij elkaar) juist daalt bij matige consumptie van alcohol.




|Referenties:
1) Dailymail.
2) Decanter.
3) Nutrition & prévention des cancers: des connaissances scientifiques aux recommandations.
4) Di Castelnuovo A. Alcohol dosing and total mortality in men and women: an updated meta-analysis of 34 prospective studies. Arch Intern Med. 2006 Dec 11-25;166(22):2437-45. Link.
5) Chan JM. Diet after diagnosis and the risk of prostate cancer progression, recurrence, and death (United States). Cancer Causes Control. 2006 Mar;17(2):199-208. Link.
6) Allen NE. Moderate alcohol intake and cancer incidence in women. J Natl Cancer Inst. 2009 Mar 4;101(5):296-305. Link.
7) Gaziano JM. Light-to-moderate alcohol consumption and mortality in the Physicians' Health Study enrollment cohort. J Am Coll Cardiol. 2000 Jan;35(1):96-105. Link.
8) Klatsky AL. Wine, liquor, beer, and mortality. Am J Epidemiol. 2003 Sep 15;158(6):585-95. Link.|